Αφιερώματα

Για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι

Αθήνα, χαρά της γης και της αυγής

Photo by: _the22nd_
Photo by: _the22nd_

Γράφει ο Πέτρος Δραγουμάνος

Πάντα είχα την απορία πόσα τραγούδια έχουν γραφτεί για την Αθήνα. Το ερώτημα επανέφερε το ολοκαίνουργιο Αθήνα μου με τον Κωνσταντίνο Αργυρό (2020). Αποφάσισα να το ψάξω.

Το υπέροχο Αθήνα (1960) των Χατζιδάκι – Γκάτσου ήταν το πρώτο που ανέσυρε η μνήμη. Το είπε πρώτη η Νανά Μούσχουρη, αλλά ήλθαν οι ερμηνείες των Στέλιου ΚαζαντζίδηΜαρινέλλας και των Πάνου ΓαβαλάΡίας Κούρτη που το απογείωσαν.
Μετά ήλθαν η Αθήνα των Κατσιμιχαίων (1989) που πάντα με συγκινούσε και το νοσταλγικό Αθήνα και πάλι Αθήνα των ΣουγιούλΤραϊφόρου με την Βέμπο (1948). Την Αθηναίϊσσα (1946) του Τσιτσάνη έχουν βάλει σε δίσκους τους ο Μπιθικώτσης, ο Πάριος, ο Ρεπάνης, η Χρυσάφη, η Μοσχολιού, ο Μαργαρίτης, η Ντάλη κ.ά. Από τα παιδικά μου χρόνια θυμάμαι το Τανγκό της Αθήνας (1956) του Μουζάκη με την Μπελίντα. Θα μπορούσα να αραδιάσω καμιά εικοσαριά ακόμα. Το δημοτικό Μια βλάχα στην Αθήνα το γνωρίζετε;
Ας πάμε όμως στο αρχείο της Ελληνικής Δισκογραφίας και τα αποτελέσματα που προέκυψαν με την βοήθεια του PC.

Στο πρώτο μέτρημα έβγαλε 239 τραγούδια που στον τίτλο τους έχουν την Αθήνα και παράγωγα. Τέσσερα απ' αυτά την αναφέρουν στη γενική πληθυντικού, των Αθηνών και 25 στην γενική του ενικού, της Αθήνας. Σε 10 υπάρχει η αιτιατική την Αθήνα και σε 43 ο εμπρόθετος τοπικός προσδιορισμός στην Αθήνα. Σε 30 τραγούδια ο τίτλος είναι μονολεκτικός, Αθήνα.
Εννέα μιλούν για τον Παναθηναϊκό.
Υπάρχουν 6 που μιλούν για κάποια Αθηναία. Σε 4 βρίσκουμε την έκφραση Εν Αθήναις.
Υπάρχουν και τραγούδια που την μπλέκουν με άλλες πόλεις. 18 τραγούδια έχουν τίτλο Αθήνα Θεσσαλονίκη ή το αντίστροφο Θεσσαλονίκη Αθήνα. Τρία τραγούδια διευρύνουν το δρομολόγιο, το Βέροια Θεσσαλονίκη Αθήνα (2000), το Θεσσαλονίκη Αθήνα Αυλώνα (1989) και το Σαλονίκη Αθήνα Ηράκλειο (2015). Ακόμη 4 τραγούδια συνδυάζουν την Αθήνα με τον Πειραιά. Υπάρχουν και οι κοντινές διαδρομές προς Ελευσίνα, Κηφισιά, Σαλαμίνα, αλλά και διεθνείς διαδρομές Λόντρα Παρίσι Αθήνα (1944), Σόφια Αθήνα (2005), Παρίσι Λονδίνο Αθήνα (1997).
Αν ψάξεις και τις γειτονιές της Αθήνας, τότε τα τραγούδια ξεπερνούν τα 350. Ακρόπολη, Πλάκα, Λυκαβηττός, Κολωνάκι, Ομόνοια, Ιλισσός. Δεν προσμετρώ τις συνοικίες αλλά μόνο τον Δήμο Αθηναίων.
Ανάμεσα στους συνθέτες των 239 τραγουδιών, υπάρχουν οι Χατζιδάκις, Θεοδωράκης, Νικολόπουλος, Τσακνής, Περίδης, Βαγγέλης Παπαθανασίου, Βαγιόπουλος, Μητσάκης, Κραουνάκης, Κηλαηδόνης, Τσιτσάνης, Στόκας, Κατσαρός, Μωράκης, Χατζής κ.ά.
Στους στιχουργούς και ποιητές που έγραψαν για την Αθήνα, υπάρχουν οι Γκάτσος, Καρυωτάκης, Γκόνης, Τσώτου, Ρασούλης, Πάριος, Κολοκοτρώνης, Νικολακοπούλου, Βίρβος, Κατσούλης, Κοφινιώτης κ.ά.
Εκτός όμως από τους τίτλους των τραγουδιών, την Αθήνα την συναντάς και στους δίσκους. Σε 122 εξώφυλλα δίσκων υπάρχει η Αθήνα και σε 75 η Athens. Τουριστική χώρα γαρ.
Και λίγο πριν από το τέλος αυθόρμητα ήλθε το ερώτημα: Σε πόσα τραγούδια υπάρχει η Θεσσαλονίκη; Ποια προηγείται; Πρωτεύουσα ή συμπρωτεύουσα; Υπομονή, σύντομα θα απαντηθεί κι αυτό.

    Μοιραστείτε το άρθρο:

    ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

    Τραγούδια για τον Ιανουάριο

    Σχολιάστε

    ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

    Βάσω Αλλαγιάννη (1944-2022)

    Γράφει ο Πέτρος Δραγουμάνος Γεννήθηκε 29 Σεπτεμβρίου 1944 στο Πόρτο Ράφτη, παραλία της ανατολικής...

    Συνέχεια

    Βαγγέλης Παπαθανασίου: Ο «Ουράνιος Έλληνας»

    Γράφει ο Κώστας Προβατάς «Έλεγε ότι η “συμπαντική αρμονία είναι μουσική“»...

    Συνέχεια

    Τραγούδια με μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου και στίχους Eλλήνων στιχουργών

    Γράφει ο Πέτρος Δραγουμάνος Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 ένα Aμερικάνος συλλέκτης δίσκων, μου έστειλε email...

    Συνέχεια

    To όνομα «Παπαδοπούλου» στην ελληνική μουσική ιστορία

    Γράφει ο Κώστας Προβατάς Θα μου πείτε πρόκειται για ένα από τα πιο δημοφιλή ονόματα, δεν είναι δα και ανακάλυψη...

    Συνέχεια

    Νίκος Γκάτσος 30 χρόνια μετά - Η κληρονομιά

    Γράφει ο Κώστας Προβατάς «Φτάνει ν' ανθίσει μόνο λίγο σιτάρι για τις γιορτές, λίγο κρασί για τη...

    Συνέχεια

    Tσαχουρίδης και Νικολόπουλος

    Γράφει ο Πέτρος Δραγουμάνος Τον Απρίλιο του 2022 κυκλοφόρησε από την Heaven το CD του...

    Συνέχεια

    Γιώργος και Γεωργία

    Γράφει ο Πέτρος Δραγουμάνος

    Συνέχεια

    Άκης Πάνου: «Είμαι φασ«ή»στας στη δική μου φάση»

    Γράφει ο Κώστας Προβατάς Δεν θα μπορούσε ποτέ να πει κανείς ότι ο Άκης Πάνου δεν είχε άποψη,...

    Συνέχεια

    Μανώλης Αγγελόπουλος - Ειν' η ζωή μια μολυβιά...

    Γράφει ο Κώστας Προβατάς Το 1988 ο Μανώλης Αγγελόπουλος συνεργάζεται με την Κολούμπια...

    Συνέχεια

    Kώστας Βίρβος - Της γερακίνας γιος

    Γράφει ο Κώστας Προβατάς Ο Μίκης Θεοδωράκης είχε πει: "...

    Συνέχεια