«Το Μεγάλο μας Τσίρκο» – μια ανάσα που δεν έσβησε ποτέ!
Γράφει ο Μάρκος Δαμασιώτης
Πενήντα τρία (53) χρόνια μετά, είδα ξανά "Το Μεγάλο μας Τσίρκο" του Ιάκωβου Καμπανέλλη, στον Ελληνικό Κόσμο. Το θέατρο της Ρωμιοσύνης, με την εμβληματική μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου, σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια, με τον Δημήτρη Γκοτσόπουλο -"Ρωμιό" την Ελεωνόρα Ζουγανέλη -"Ρωμιάκι" και τον Γιάννη Ζουγανέλη - "Κολοκοτρώνη" και "Καραγκιόζη".
Και δεν ήταν απλώς μια παράσταση. Ήταν μια επιστροφή. Πολλαπλή. Σε χρόνο - τόπο - συναίσθημα!
Είχα δει το πρώτο ανέβασμα, στο θέατρο Αθήναιον, απέναντι από το Μουσείο, με εκείνο το απίστευτο καστ: Κώστας Καζάκος, Τζένη Καρέζη, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Νίκος Ξυλούρης.
Καλοκαίρι του '73. Πιτσιρίκι εγώ. Η χούντα καταπλάκωνε τη χώρα, τους ανθρώπους, τους γονείς μου.
Τότε δεν ήξερα ακριβως ό, τι συνέβαινε. Διαισθανόμουνα όμως. Απο τον τόνο της φωνής τους. Τις κουβέντες που σταματούσαν, όταν έμπαινα στο δωμάτιο. Τη σιωπή που δεν ήταν γαλήνη, αλλά φόβος. Ένοιωθα. Δεν υπήρχε ελευθερία. Δεν υπήρχε φως. Ούτε αέρας. Υπήρχε θυμός που δεν έβρισκε διέξοδο.
Κι εκείνο το βράδυ στο θέατρο ήταν κάτι σαν μικρή ανάσταση. Μια όαση στιγμιαίας ανάσας.
Η επιβλητική παρουσία και η δωρική δυνατή ασυμβίβαστη φωνή του Ξυλούρη στο «Τρεις του Σεπτέμβρη» έγιναν μαγικά η μορφή και ο ήχος της ψυχής μας.
Εκεί ενοιωσα, χωρίς να μπορώ να το διατυπώσω, τι σημαίνει να μη σκύβεις το κεφάλι.
Το «Κάτι γίνεται» της Καρέζη, σκυφτή να αφουγκράζεται τη γη, έγραψε εντός ανεξίτηλα: Ακόμα κι όταν επικρατεί σιωπή, υποταγή, χειραγώγηση… κάτι γίνεται. Κάτω από την επιφάνεια, η ζωή δουλεύει.
Με καθόρισε αυτή η παράσταση. Και ευγνωμονώ τους γονείς μου γι' αυτό!
Αγάπησα το θέατρο. Αγάπησα τους ηθοποιούς. Αγάπησα το «μαζί». Κατάλαβα ότι η τέχνη μπορεί να αφυπνίσει. Πρεπει να αφυπνίζει.
Γι' αυτό και το να τη δω ξανά, τόσα χρόνια μετά, ήταν για 'μένα σχεδόν αδιανόητο. Φοβόμουν μήπως η μνήμη μου ήταν πιο δυνατή από την πραγματικότητα.
Κι όμως!
Η σημερινή παράσταση ήταν ξανά ανάσα.
Ο λόγος του Καμπανέλλη δεν ηχεί παλιός, δυστυχώς υπάρχουν συνθήκες που τον κάνουν και σήμερα αναγκαίο. Δεν είναι έργο εποχής. Είναι έργο εγρήγορσης.
Το σημερινό καστ και κυρίως ο εξαιρετικός Δημήτρης Γκοτσόπουλος έφερε το «κάτι γίνεται» στο τώρα. Όχι ως νοσταλγία, αλλά ως ευθύνη. Ως υπενθύμιση ότι η Ιστορία δεν είναι μουσείο. Είναι παρόν.
Βγήκα και τωρα με σφίξιμο στο στομάχι.
Το θέατρο, όταν υπηρετεί τον πυρήνα του, δεν ψυχαγωγεί μόνο. Ξυπνά.
Και ναι...
Ακόμα και σήμερα, ακόμα και μέσα στο θόρυβο, μέσα στη σύγχυση, μέσα στις νέες μορφές χειραγώγησης…
Κάτι γίνεται!
ΟΛΕΣ ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
Σχολιάστε